U BiH prijavljeno 1.279 sumnjivih transakcija – u igri skoro 300 miliona KM
UTokom prošle godine finansijski inspektori u Bosni i Hercegovini zaprimili su 1.279 prijava sumnjivih transakcija u ukupnoj vrijednosti od 298,19 miliona konvertibilnih maraka, što predstavlja povećanje od 30,67 miliona KM u odnosu na 2023.
Prema izvještaju Finansijsko-obavještajnog odjeljenja SIPA-e, najviše prijava – 836 – dostavile su banke, i to za transakcije ukupne vrijednosti 270,87 miliona KM. Ostali obveznici dostavili su 441 prijavu u iznosu od 24,93 miliona KM. Dva slučaja, ukupne vrijednosti 2,38 miliona KM, identifikovana su kao sumnjiva nakon dodatne procjene analitičara.
U toku 2024. godine SIPA je završila i obradu prijava za sumnjive transakcije iz 2023. Na osnovu izvršene analize, sumnja je otklonjena u 30,43 posto slučajeva, dok je u 63,34 posto potvrđena sumnja na postojanje krivičnog djela ili nepravilnosti, najčešće vezanih za porezne zakone i devizno poslovanje.
Također, tužilaštvima je proslijeđeno 11 izvještaja koji dokumentuju osnov sumnje na krivično djelo pranja novca i druga povezana krivična djela. Prijavljeno je ukupno 43 fizička i 12 pravnih lica. Iznos sumnjivih transakcija procjenjuje se na 18,61 milion KM, uz materijalnu štetu od 2,16 miliona i stečenu imovinsku korist od 5,94 miliona KM.
Ekonomski analitičar Zoran Pavlović navodi da su banke, prema zakonu i instrukcijama regulatora, dužne da prijavljuju svaku neuobičajenu ili rizičnu transakciju.
– Kada god se pojavi sumnjiva ili neuobičajeno velika transakcija, banke je evidentiraju i prosljeđuju nadležnim organima. Takvo postupanje je zakonska obaveza i dio je sistema prevencije pranja novca i finansiranja terorističkih aktivnosti – izjavio je Pavlović za Glas Srpske.
Dodao je da rast broja prijava od oko deset posto godišnje ne treba tumačiti kao alarmantan podatak, već kao pokazatelj da sistem funkcioniše, te da BiH postepeno uvodi standarde koji su prisutni u razvijenim evropskim zemljama.
Privremene obustave i praćenje računa
Tokom 2024. godine SIPA je izdala 27 naloga za privremenu obustavu transakcija, čime su sredstva na računima 28 fizičkih i pet pravnih lica blokirana u iznosu od 2,90 miliona KM. Dodatno, izdata su i dva naloga za kontinuirano praćenje finansijskog poslovanja tri fizička i jednog pravnog lica.