Kina prijeti EU, je li ovo prilika za bh. privredu!?

Odnosi između Evropske unije i Kine ulaze u novu fazu napetosti nakon što je Brisel predstavio plan za jačanje domaće industrije. Peking je oštro reagovao, upozoravajući da bi nova pravila mogla izazvati ozbiljan trgovinski sukob i najavljujući moguće protumjere.

U fokusu spora nalazi se prijedlog poznat kao „Proizvedeno u Evropi“, kojim se predviđa da kompanije koje žele učestvovati u strateškim sektorima i koristiti javna sredstva moraju imati određeni udio proizvodnje unutar Evropske unije. Ove mjere odnose se na ključne industrije poput automobilske proizvodnje, zelene energije i čelika.

Evropska unija ovaj potez vidi kao način da zaštiti domaću industriju, očuva radna mjesta i smanji zavisnost od stranih proizvođača. Posebno se ističe konkurencija kineskih kompanija koje, prema tvrdnjama evropskih firmi, imaju prednost zahvaljujući snažnim državnim subvencijama.

S druge strane, Kina smatra da se radi o diskriminaciji stranih kompanija. Iz kineskog Ministarstva trgovine poručeno je da će, ukoliko EU usvoji ove mjere, Peking odgovoriti kako bi zaštitio interese svojih kompanija.

Jedna od spornih tačaka jeste i zahtjev da strane firme, prilikom ulaska na tržište EU, sarađuju s evropskim partnerima i dijele tehnologiju, što Kina vidi kao dodatni pritisak na svoje kompanije.

Analitičari upozoravaju da bi daljnje zaoštravanje odnosa moglo imati globalne posljedice, posebno u sektorima poput električnih vozila i baterija, gdje su Kina i EU među vodećim akterima.

U takvoj situaciji, otvara se i pitanje pozicije manjih zemalja poput Bosne i Hercegovine, koje nastoje održavati dobre odnose i s Evropskom unijom i s Kinom, ali bi u slučaju većeg sukoba mogle osjetiti indirektne ekonomske posljedice.