Tokom naredne sedmice se očekuje snažna promjena cijena nafte u svijetu

Globalna tržišta nafte, koja su tokom vikenda zatvorena, naredne sedmice mogla bi se suočiti s naglim oscilacijama cijena, dok investitori procjenjuju koliki će utjecaj američki i izraelski udari imati na snabdijevanje energentima s Bliskog istoka.

Prema ranije razrađenim scenarijima, cijene bi mogle kratkoročno skočiti, ali se brzo stabilizirati ukoliko napadi ne pogode ključnu infrastrukturu, poput iranskih naftovoda i terminala na ostrvu Kharg. Ipak, dugotrajniji rast cijena bio bi gotovo neizbježan u slučaju prekida isporuka ili poremećaja tankerskog saobraćaja kroz Hormuški moreuz.

Kroz ovaj strateški prolaz odvija se oko 20 posto svjetskog izvoza nafte, a njime se služe i veliki proizvođači poput Saudijske Arabije, Iraka i Ujedinjenih Arapskih Emirata. Iako su se pojavili medijski izvještaji o mogućem zatvaranju moreuza, zvanična potvrda iz Irana zasad ne postoji. Analitičari smatraju da Teheran nema interes zatvarati prolaz jer bi time ugrozio i vlastiti izvoz, prvenstveno prema Kini, svom najvećem kupcu.

Iran trenutno izvozi oko 1,6 miliona barela nafte dnevno, pri čemu najveći dio završava u Kini. Eventualni poremećaj tog izvoza natjerao bi kineske rafinerije da dodatne količine traže na globalnom tržištu, što bi dodatno poguralo cijene naviše.

Prema procjenama Rystad Energy, čak i ograničeni udari koji ne bi doveli do šireg rata mogli bi, zbog same neizvjesnosti, povećati cijenu sirove nafte za pet do deset dolara po barelu. U scenariju šireg sukoba, koji bi uključivao ozbiljne poremećaje u tankerskom saobraćaju, cijena bi mogla premašiti 90 dolara po barelu.

Prema podacima autokluba AAA, prosječna cijena prošle sedmice iznosila je 2,98 dolara po galonu.